ड्रोन

================
#विज्ञान_लघुकथा क्रमांक ३
================
(अर्थातच सर्व नावे आणि कथाविषयासह पूर्णत: काल्पनिक)

====
स्टेटमेंट १ - सारांश
====
XXXX च्या सर्विस अँड सपोर्ट सेक्शन मध्ये मी, अॅंथनी गोमेज , गेले तीन वर्षे काम करत आहे.  माझ्या माहितीनुसार, २७ फेब्रुवारीला YYYY पोलिस स्टेशनकडून, आमच्या कस्टमर सर्विसला, सर्विस रिक्वेस्ट कॉल आला. त्याच दिवशी दुपारी ३ वाजून २७ मिनिटांनी, NR15 (सिरियल क्रमांक - MUNXXDD6489) च्या ट्रबलशूटिंगसाठीचा क्रिटिकल कॉल असाईन झाल्याचा मेसेज मला मिळाला. तेंव्हा आधीचा कॉल आटपून मी ऑफिसला परतत होतो. पण क्रिटिकल कॉल असल्यामुळे, मी ऑफिसला न जाता, डायरेक्ट  YYYY पोलिस स्टेशनला गेलो.  तिथे असलेल्या, NR15 ला कोणतेही फिजिकल डॅमेज नव्हते, पण त्याची बॅटरी डाऊन झाल्याचे इंडिकेटर दाखवत होता.  सिरियल क्रमांक पाहून मी त्याची वॉरंटी चेक केली आणि मगच त्याचे बॅकपॅनल उघडले. त्यानंतर माझा स्वत:चा आयडेंटिटी कोड टाकून, सेल्फटेस्ट रन केली.  सेल्फटेस्टच्या रिपोर्टनुसार, प्रायमरी बॅटरी पूर्णपणे डेड होती. त्यामुळे 'स्पेअर बॅटरीची रिक्वेस्ट द्यावी लागेल आणि तशी रिक्वेस्ट फक्त त्या NR15 चा ओनरच देऊ शकतो' असे मी तिथे सांगितले. तसा फील्ड रिपोर्टही, मी तात्काळ ऑनलाइन भरला,  त्यावर तिथल्या, स्टेशन इनचार्जचे ऑथेंटिकेशन लोड केले आणि मी तिथून निघालो. कामाचा लोड खूप जास्त असल्याने,   त्यानंतर काय झाले याची चौकशी मी केली नव्हती.

====

====
स्टेटमेंट २ - सारांश
====
मी, सुधाकर अवसरीकर,  साधारण पाच वर्षांपूर्वी XXXX मध्ये एरिया मॅनेजर म्हणून रुजू झालो.  पूर्ण MG विभाग माझ्या अखत्यारीत येतो.   २७ फेब्रुवारीला, संध्याकाळी पाचच्या सुमारास,  YYYY पोलिस ठाण्याच्या इनचार्जकडून, माझ्या मोबाईलवर कॉल आला. एका ड्रोनची लॉस्ट अँड फाऊंडची केस होती. त्यांनी फील्ड रिपोर्टचा उल्लेख केला म्हणून मी लगेच तो तपासून बघितला. मी त्यांना म्हटले की मी उद्या स्पेअर बॅटरी पाठवितो. दरम्यानच्या काळात ओनरशी बोलून, फॉरमॅलिटीज पूर्ण करता येतील, असा माझा होरा होता.  पण त्यांना काही तपासासाठी, तो ड्रोन तात्काळ सुरू करून हवा होता.  'तुम्ही स्वत: बॅटरी घेऊन या' असे त्यांनी मला सांगितले. आमच्याकडच्या एका वरिष्ठ सर्विस टेक्निशियनला, मी एका नव्या ड्रोनची बॅटरी काढायला सांगितली आणि ती बॅटरी घेऊन आम्ही दोघे YYYY ठाण्यात पोहोचलो.

त्या ड्रोनची बॅटरी बदलली आणि चाचणी घेतली. तो व्यवस्थित चालू होता. त्या ड्रोनचा, गेल्या पाच दिवसातला सविस्तर रूट लॉग, त्यांना हवा होता. सहसा असा लॉग आम्ही देत नाही, कारण त्यात मॅप, ऑडिओ, विडियो असा बराच डाटा असतो. त्यात प्रायव्हसी इश्यू येतात.  पण त्यांच्या एकंदर बोलण्यावरून  प्रकरण गंभीर आहे, हे माझ्या लक्षात आले होते, त्यामुळे त्यांच्याकडून लेखी विनंती घेतली आणि तिथल्याच संगणकावर लॉगिन करून, त्यांना हवा असलेला लॉग मी काढून दिला.  आणखी काही मदत लागली तर तुम्हाला यावे लागेल असे त्यांनी मला सांगितले. मी हो म्हटले. सर्विस रिपोर्टची फॉरमॅलिटी पूर्ण केली आणि आम्ही दोघेजण तिथून निघालो. 

====

====
स्टेटमेंट ३ - सारांश
====
माझे पूर्ण नाव विराज धर्मापूरकर असे आहे.   पोलिसांनी ताब्यात घेतलेला NR15 (सिरियल क्रमांक - MUNXXDD6489) हा ड्रोन, माझ्या मालकीचा असून, गेल्या महिन्याच्या, म्हणजे फेब्रुवारीच्या  ११ तारखेला,  XXXX च्या ऑनलाइन पोर्टल वर ऑर्डर देऊन मी, तो विकत घेतला होता. मी 'मेड टू ऑर्डर' नावाचे फूडजॉइन्ट चालवितो, रात्री दहा ते सकाळी सहा या वेळात. या व्यवसायाच्या निमित्ताने मी फूड डिलिव्हरीसाठी ड्रोन्सचा वापर करतो.  त्याचे लायसन्स माझ्याकडे आहे. ऑर्डरचे प्रमाण वाढले असल्याने, मी हा जास्तीचा ड्रोन गेल्या महिन्यात मागविला होता. तो व्यवस्थित काम देत होता. पण या महिन्याच्या १८ तारखेला तो हरवला आणि मग  त्याची फिर्याद मी YYYY पोलिस स्टेशनमध्ये जाऊन तात्काळ नोंदविली होती. फिर्याद क्रमांक XXXX-NNN हा आहे. 

२७ तारखेला YYYY पोलिस स्टेशनमधून त्याची वॉरंटी चेक झाल्याचा आणि नंतर त्याची प्रायमरी बॅटरी बदलल्याचा, मेसेज मला दुसर्‍या दिवशी म्हणजे २८ तारखेला मिळाला.

नंतर मला मिळालेल्या माहितीनुसार, २७ फेब्रुवारीला पोलिसांना, बॅंडस्टँडच्या जवळपास तो ड्रोन सापडला, तेंव्हा ड्रोनची बॅटरी पूर्णपणे उतरलेली  होती. तपासाचा भाग म्हणून आम्ही XXXX ला सर्विस कॉल दिला, असे  YYYY च्या स्टेशन इनचार्जने मला सांगितले.  २९ तारखेला पोलिसांनी, तो ड्रोन माझ्या ताब्यात दिला, तेंव्हा त्यासोबत २७ तारखेचा, सर्विस इंजीनियरचा रिपोर्टही होता. त्या रिपोर्टमध्ये नवीन बॅटरी इंस्टॉल केल्याचा, पूर्ण चेकअप केल्याचा आणि इतर कोणताही दोष नसल्याचा उल्लेख आहे.  तो ड्रोन ताब्यात घेताना, मी त्याचा सिरियल क्रमांक तपासला होता आणि परवलीचा प्रश्न इनपुट करून, तो माझाच ड्रोन  आहे याची खात्री मी केली होती. घरी परतल्यावर मी त्याची टेस्टही घेतली आणि त्याची अचूकता पूर्वीसारखीच आहे असे मला आढळले.  त्यानंतर गेल्या सात दिवसात त्या ड्रोनचा व्यावसायिक वापर केलेला नाही.

२० तारखेला,  'MMMM' मंदिरातल्या सीसीटीव्ही फूटेज मध्ये, काही एक वस्तू टाकताना दिसणारा एक ड्रोन, हा माझ्या मालकीचा आहे असे सांगत, पोलिसांनी आज मला ताब्यात घेतले आहे. माझे सर्व ड्रोन्स देखील त्यांनी जप्त केले आहेत,  पण मी देवाला स्मरून सांगतो की २० तारखेला त्या मंदिरात घडलेल्या प्रकाराशी वा त्यानंतर झालेल्या दंगलीशी माझा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षपणे कोणताही संबंध नाही.  १८ ला सकाळी हरविल्यापासून ते २९ तारखेपर्यंत हा ड्रोन  माझ्या ताब्यातच नव्हता आणि मी  कधीही, त्या मंदिरात जाण्याची वा तिथे कोणतीही वस्तू ठेवण्याची, टाकण्याची, डिलिव्हरी करण्याची, कोणतीही कमांड कुठल्याच ड्रोनला दिलेली नाही वा लोड केलेली नाही.  गेल्या सात दिवसात ड्रोन का वापरला नाही हा प्रश्न मला वारंवार विचारण्यात आला आहे त्याचे एकमेव उत्तर 'आवश्यकता भासली नाही' इतकेच आहे.

====

====
स्टेटमेंट ४ - सारांश
====
मी,  संग्राम बिभीषण टेकाडे, YYYY चा इनचार्ज पूर्ण शुद्धीत आणि स्वत:च्या अक्कलहुशारीने हे स्टेटमेंट देतो आहे.  २० फेब्रुवारीला    'MMMM' मंदिरात निषिद्ध वस्तू फेकण्याचा जो प्रकार घडला, त्याचे सीसीटीव्ही फूटेज, मागणी करूनही तात्काळ मिळू शकले नव्हते. दुसर्‍या दिवशी  दंगल उसळली आणि त्यामुळे फूटेज मिळायला आणखी चार दिवस लागले. फूटेजमध्ये ती निषिद्ध वस्तू एका ड्रोनचा वापर करून टाकण्यात आली असे उघड झाले. १८ तारखेला एक ड्रोन हरविल्याची तक्रार नोंदली गेली होती, ती माझ्या व्यवस्थित लक्षात होती, त्यामुळे त्या ड्रोनचे चित्र दाखवत, २४ फेब्रुवारीपासून, संपूर्ण परिसरात त्या दृष्टीने शोध घेतला असता, कचरा वेचणार्‍या एका स्त्रीला, तो ड्रोन सापडल्याचे उघड झाले.  त्यानंतर तो ड्रोन जप्त करून, XXXX कडून त्याचा रूटलॉग मिळविला असता, शेवटची डिलिव्हरी १९ तारखेला संध्याकाळी  केल्याचे उघड झाले आहे.   जर ड्रोन १८ तारखेलाच हरविला होता तर १९ ला डिलिव्हरी कशी याचे समाधानकारक उत्तर, धर्मापूरकर  देऊ शकलेले नाहीत.  जर व्यवसायाचा भाग म्हणून ड्रोन घेतला होता तर २९ तारखेपासून आजपर्यंत त्या ड्रोनचा वापर का केला नाही, याचे उत्तरही त्यांनी दिलेले नाही. घटना घडली, त्या २० फेब्रुवारीपासूनचा कोणताही तपशील त्या रूटलॉगमध्ये नोंदलेला नव्हता.  सबब केवळ अधिक चौकशीसाठी आम्ही त्यांना ताब्यात घेतले होते.  त्यांचे १ फेब्रुवारीपासून ते कालपर्यंतचे सर्व फोन रेकॉर्ड आम्ही मिळवले आहेत. त्या कॉलचा मागोवा घेण्याचे काम सुरू आहे. 

१९ तारखेला शेवटचे लोकेशन IIII या कुख्यात एरियातले आहे असे मला आत्ताच कळले, पण रूटलॉग मध्ये ते नोंदलेले नव्हते नाहीतर मी त्या दृष्टीने तपास केला असता. त्यामुळे ड्रोनचे हॅकिंग झाल्याचा संशय, मला आला नव्हता आणि मी त्या दृष्टीने चौकशी केलेली नाही. तशी शक्यता एक्स्पर्टने वर्तविल्याचे मला नुकतेच समजले,  पण तरीही, माझे स्टेटमेंट घेण्याचे  कारण काय याचे उत्तर, विचारल्यानंतरही मला देण्यात आलेले नाही.

======